Ledenbijeenkomst 4 november 2026

Waar gaan we het over hebben?

• Korte peiling aanwezige leden

• Waar staan we met het invaren in het nieuwe pensioenstelsel?

• Wat betekent het invaren voor onze pensioenen?

• Hoe gaat het invaren verder?

• De belangenafweging PDN was en is onevenwichtig

• Hoe staat het met de juridische actie nakoming toezegging

Korte peiling aanwezige leden

• Wie zijn er maandagmiddag bij de VDP bijeenkomst geweest

• Wie weet wat het nieuwe pensioenstelsel inhoudt

• Wie weet wat er met de indexeringsachterstand gebeurt.

• Wie weet wat het projectierendement is

Waar staan we met het invaren in het nieuwe stelsel?

Waar staan we met het invaren?

• Ons pensioenfonds zou per 1 januari 2026 invaren, maar dat is niet gelukt, want DNB ging niet akkoord met het transitieplan.

• Het invaren is om die reden toen uitgesteld tot 1 januari 2027.

• Het transitieplan is aangepast en zeer recent aan DNB voorgelegd, die het aangepaste

plan vorige week heeft goedgekeurd.

• Er was sprake van grote (tijds)druk om alles rond te krijgen.

• Zowel VO als VDP hadden nog vragen en bedenkingen.

• Nogmaals uitstellen was geen optie

Het uitstel heeft één zeer positief effect gehad

• Eind 2023 was de dekkingsgraad van PDN 120,2%

• Een dekkingsgraad van 120,2% bij invaren zou geresulteerd hebben in een kleine

invaarbonus en een (zeer) beperkt herstel van de koopkracht.

• Als PDN per 1 januari 2026 zou zijn ingevaren, was de dekkingsgraad 135%.

• Nu (per eind september) is de dekkingsgraad 143,9%

• Een dekkingsgraad van 143,9% zal resulteren in een volledig herstel van de koopkracht

van de pensioenuitkeringen.

Tel je zegeningen, maar ………….

• Wel herstel koopkracht maar niet van de financiële schade wegens de niet uitgekeerde

indexatie in het verleden.

• Mogelijk (meer dan) herstel koopkracht uit verleden maar in toekomst geen indexatie maar

verhoging o.b.v. “rendement”

• Herstel koopkracht gepensioneerden, maar door uniforme verhoging voor alle deelnemers

”onevenwichtig” verschil.

• Door de verhoging van de aanspraken van de actieven en gewezen deelnemers is er voor

hen geen sprake meer van directe schade.

• De pensioengerechtigden hebben door niet uitgekeerde indexatie in het verleden wel

daadwerkelijke financiële schade geleden

Wat betekent het invaren voor onze pensioenen

Wat zijn de gevolgen van het invaren?

• Geen sprake meer van een pensioenaanspraak.

• De hoogte van de pensioenen en daarmee de koopkracht is afhankelijk van rendement op

de beleggingen.

• Bij de beleggingen van de pensioengerechtigden wordt uitgegaan van een lage

risicohouding, waardoor een lager rendement

• Percentage rendement niet 1 op 1 gelijk aan percentage verhoging pensioenuitkeringen

• De verhoging van de pensioenuitkeringen geschiedt op basis van het wettelijk verplichte

projectierendement

Hoe worden de pensioenuitkeringen berekend?

• De pensioenuitkeringen worden één keer per jaar aangepast

• Uitgangspunt is het verwachte rendement op de beleggingen.

• In het solidaire systeem wordt het vermogen na pensionering “doorbelegd”, waardoor de

pensioenuitkeringen variabel zijn

• Om schommelingen te voorkomen worden de rendementen uitgesmeerd over een termijn

van 10 jaar.

• Basis is het zgn. projectierendement, dat bepaalt hoe snel het vermogen wordt uitgekeerd

over de verwachte levensduur

• Geen rekenrente maar projectie rendement

Wat is het projectie rendement?

• Een zo realistisch mogelijke verwachting van de nog te realiseren rendementen

• Het rendement wordt in overleg met de sociale partners vastgesteld door de

pensioenuitvoerder en in het pensioenreglement vastgelegd

• Het rendement bepaalt de uitkeringssnelheid van de pensioenpot

• Een hoger rendement resulteert in een hogere pensioenuitkering bij aanvang pensioen

• Een lager rendement resulteert in pensioenuitkering op lager niveau, maar met een

grotere kans dat stabiel of zelfs groeiend

• Als het rendement op de beleggingen lager is dan het projectierendement zullen de

pensioenuitkeringen dalen

Wat zijn de voorschriften voor de vaststelling van het projectierendement

• Het projectierendement heeft vijf doelen:

• Communicatie toekomstige pensioenuitkering

• Bepalen vulling solidariteits- of risicoreserves

• Bepalen hoogte variabele pensioenuitkering

• Beheerst toedelen gelijke aanpassingen in uitkeringen

• Wettelijk maximum als grens voor uitkeringssnelheid

• Voor vier van de vijf doelen moet gebruik worden gemaakt van de

drie scenario sets van de DNB

• Pessimistisch, verwacht en optimistisch scenario

• Er geldt een maximale hoogte voor het projectierendement:

• De opslag van de rentetermijnstructuur mag niet hoger zijn dan 35% van het verschil

tussen de risicovrije rente en de parameter van het aandelen rendement

Wat zijn de belangrijkste factoren voor verhoging van de pensioenen?

• De waarde van de beleggingen

• Rendementen (winsten of verliezen) worden toegevoegd aan zgn. persoonlijk

pensioenvermogen/kapitaal

• De actuele marktrente

• De rente bepaalt hoe zwaar de toekomstige uitkeringen meetellen

• De resterende levensverwachting

• Elk jaar dat pensioengerechtigde ouder wordt, resulteert in een kortere levensverwachting

en hogere uitkering

• Het vastgesteld uitkeringsprofiel

• Uitgangspunt actuariële berekening levenslange pensioenuitkering

Hoe gaat het invaren verder

Wat gebeurt er de komende twee maanden?

• DNB heeft het transitieplan vorige week goedgekeurd

• Alle deelnemers krijgen in november van PDN een brief wat het invaren voor iedere

deelnemer persoonlijk zal inhouden

• Het afwachten van de verdere ontwikkelingen tot 31 december 2026

• Belangrijkste ontwikkeling is rente ontwikkeling; mogelijk nog een rente verhoging in

december

• In december besluit over vaststelling indexatie over 2026 in het huidige pensioenstelsel

De belangenafweging door PDN was en is onevenwichtig

Hoe zijn de belangen door PDN afgewogen

• Het pensioenfonds moet wettelijk de belangen van alle betrokkenen “evenwichtig” afwegen

• Het betreft de belangen van alle deelnemers van het pensioenfonds en de werkgever

• Het pensioenfonds heeft vanaf 2008 gekozen voor wettelijk minimale premie i.p.v. de

kostendekkende premie

• Ondanks het feit dat vermogen pensioenfonds volgens extern certificerend actuaris 7 jaar

lager dan vereist eigen vermogen en 7 jaar zelfs lager dan minimaal vereist vermogen was

• Keuze uiterst gunstig voor werkgever en zeer nadelig voor deelnemers

De belangenafweging door PDN is onevenwichtig

• Er zijn pensioenfondsen, die na 2008 een hogere premie hebben dan de wettelijk vereiste

minimale premie

• In de periode vanaf 2008 heeft DSM voor ca. Euro 1 mld. aandelen ingekocht

• Beleidsuitgangspunt nieuwe pensioenregeling:

“Het tot op heden gevoerde beleid, dat is uitgevoerd binnen de wettelijke kader is

evenwichtig geweest. We bekijken de effecten daarom vanaf de huidige stand”

• Het bestuur misleidt hiermee niet voor de eerste keer de deelnemers

Hoe staat het met de juridische actie

Niet alleen wie gelijk heeft maar het ook krijgt!

• Een reguliere advocaat richt zich met name op advies, contracten en schikkingen achter

de schermen.

• Inschakelen als gesprek met tegenpartij niets heeft opgeleverd en er geen andere optie

meer is dan een proces aanspannen.

• Het starten van een proces kan de tegenpartij ertoe brengen serieus te gaan

onderhandelen.

• Dat vereist andere kennis en ervaring m.b.t. procesrecht, bewijsrecht en pleitvaardigheid

• Het bepalen welke proces strategie meeste kans van slagen heeft

Welke processtrategie meeste kans van slagen

• Afwegen van alle juridische aspecten en routes

• Als strategie bepaalt geen weg terug; vergelijking beklimmen van de Himalaya

• Afweging ook van belang voor de procesfinanciering

• Voordeel meeste kans van slagen, nadeel vergt veel tijd

• Gewezen deelnemers spelen geen rol meer; door verhoging van hun pensioenaanspraken

is er geen toekomstige schade meer.

De governance van PDN blijft onveranderd

• Het invaren heeft geen gevolgen voor de governance

• Het paritaire bestuursmodel blijft van kracht

• Werkgever en vakbonden hebben het met 6 van de 8 zetels in het bestuur voor het zeggen

• Het invaren heeft wederom aangetoond dat governance niet “evenwichtig” is

• Er is een nieuwe onafhankelijke voorzitter

• PDN bezint zich op haar rol in het nieuwe stelsel